Zona Aşısı ve Fiyatları
Samsun (Gece Yanığı)
Dermatolog Dr. Özlem Kaplan
Çocukken suçiçeği geçirdiyseniz, o virüs vücudunuzdan aslında hiç gitmedi. Varicella-Zoster adı verilen bu virüs, omurilik ve kafa sinirlerinin köklerine yerleşip senelerce sessizce bekler. Yaş ilerledikçe veya vücut direnci düştüğünde de aniden uyanır. Tıpta zona ya da gece yanığı dediğimiz tablo işte tam olarak böyle başlar.
Samsun’daki Dermatolog Dr. Özlem Kaplan Muayenehanesine gelen hastalar genelde aynı şeyden şikâyetçi. Özellikle 50 yaşını geçtikten sonra bir gün aniden başlayan şiddetli bir yanma, batma ve deride karıncalanma hissediyorlar. Hemen ardından da o bölgede su toplayan döküntüler çıkıyor. Neyse ki günümüz tıp imkânları sayesinde çaresiz değiliz. Modern zona aşısı uygulamaları ile hem bu döküntülü hastalıktan hem de döküntü bittikten sonra aylarca sürebilen o şiddetli sinir ağrılarından (postherpetik nevralji) korunmak mümkün.
Samsun ve çevresinden bize ulaşan hastalarımızın kafasındaki soruları bu rehberde topladık. Zona aşısı nedir, fiyatı ne kadar, kimlere ve nerede yapılır gibi merak edilen tüm detayları aşağıda adım adım açıklıyoruz.
Zona aşısı nedir ve vücutta nasıl etki gösterir?
Zona aşısı, sinir köklerinde uyuyan suçiçeği virüsünün tekrar aktifleşmesini önlemek için geliştirilmiş biyolojik bir koruyucudur. Virüs vücutta yıllarca pasif kalır. Ancak yaşlanma, ağır stres, geçirilmiş hastalıklar ya da kemoterapi gibi bağışıklığı zorlayan durumlar ortaya çıktığında virüs fırsat kollar. Bağışıklık zayıfladığı an sinir hattı boyunca ilerler ve ciltte ağrılı kabarcıklar oluşturur.
Eskiden kullanılan canlı zona aşılarının yerine günümüzde çok daha güvenli olan yeni nesil rekombinant zona aşılarını (RZA - Shingrix) tercih ediyoruz. Bu yeni aşılar kesinlikle canlı virüs barındırmaz. Aşı, içerdiği VZV gE glikoproteini sayesinde bağışıklık sistemine virüsü tanıtır ve T hücre yanıtını güçlendirir. İçinde canlı virüs bulunmadığı için bağışıklığı zayıf olan kişilere veya kronik hastalara da güvenle uygulanabilir.
Zona aşısı kimlere yapılır ve kimlere yapılmaz?
Kliniğimizde aşı planı yaparken hastamızın yaşını, geçirdiği hastalıkları ve mevcut bağışıklık durumunu mutlaka değerlendiriyoruz. Uluslararası aşı rehberleri (CDC, ACIP) ile Türk Enfeksiyon Hastalıkları Derneği verilerine göre aşı şu kişilere önerilir:
- 50 yaş üstü bireyler: Yaş ilerledikçe bağışıklık sisteminin hafızası zayıflar. 50 yaşından sonra zona geçirme riski ciddi oranda artar; 60 yaş üzerinde ise bu risk 8-10 katına kadar çıkar.
- 18 yaş üzerindeki risk grubu: Kanser tedavisi görenler, organ nakli yaptıranlar, HIV pozitif hastalar veya kortizon gibi bağışıklığı baskılayan ilaçlar kullananlar hekim kontrolünde aşılanmalıdır.
- Daha önce zona geçirmiş olanlar: Hastalığı bir kez atlatmış olmak maalesef tekrar zona olunmayacağı anlamına gelmiyor. Tekrarlayan atakların önüne geçmek için ciltteki döküntüler ve yaralar tamamen iyileştikten sonra aşıyı planlıyoruz.
Zona aşısı kimlere yapılmamalıdır?
Geliştirilen bu yeni aşının güvenlik profili çok yüksek. Yine de bazı özel durumlarda aşıyı erteliyor ya da yapmıyoruz:
- Aşı bileşenlerine karşı bilinen şiddetli alerjisi (anafilaksi) olanlar,
- Aktif olarak zona atağı geçirenler (döküntü ve kabukların tamamen geçmesi beklenmeli),
- Hamileler ve emziren anneler,
- 38,5 °C üzerinde yüksek ateşi olan veya akut enfeksiyon geçiren hastalar.
Zona aşısı kaç doz uygulanır ve ne zaman yapılır?
Yeni nesil zona aşısını koldan kas içine, toplam 2 doz halinde uyguluyoruz. İki doz arasındaki standart süre 2 ila 6 aydır. Ancak bağışıklığı çok zayıf olan ya da yakın zamanda kemoterapiye başlayacak olan hastalarımızda bu arayı 1-2 aya kadar indirebiliyoruz.
Aşı zamanlamasında dikkat ettiğimiz önemli bir husus var: Antiviral ilaçlar. Asiklovir veya valasiklovir gibi bir zona ilacı kullanıyorsanız, aşıdan en az 24 saat önce ilacı kesmeniz ve aşıdan sonraki 14 gün boyunca kullanmamanız gerekir. Ayrıca aktif döküntülü dönemdeyken aşı yapılmaz; döküntüler tamamen kapandıktan sonra aşı süreci başlatılır.
Zona aşısının koruyuculuğu ne kadardır ve ne kadar süre korur?
Klinik çalışmalar ve sahadan elde edilen veriler, 2 dozluk aşı serisinin hastalıktan koruma konusunda çok başarılı olduğunu gösteriyor.
| Yaş Grubu ve Hasta Kategorisi | Zona Hastalığını Önleme Oranı | Sinir Ağrısı (PHN) Önleme Oranı | Koruma Süresi |
| 50 - 69 Yaş Arası Bireyler | %96 - %97 | %91 | En az 10 yıl |
| 70 Yaş ve Üzeri Bireyler | %91 | %89 | En az 10 yıl |
| Bağışıklığı Baskılanmış Hastalar | %68 - %87 | Şiddetli komplikasyonları belirgin önler | Hekim takibiyle izlenir |
| Daha Önce Canlı Aşı Yaptıranlar | Yüksek düzeyde ek koruma sağlama | Komplikasyon riskini sıfıra yakın tutar | En az 8 hafta sonra 2 doz |
İki doz tamamlandıktan sonra koruyuculuk en az 10 yıl boyunca yüksek seviyede devam eder. Yapılan takip çalışmalarında bu korumanın 10 yılın üstüne çıkabildiği de görülmüştür. Mevcut tıp protokollerine göre şu an için ekstra bir hatırlatıcı (rapel) doza ihtiyaç duyulmamaktadır.
Samsun’da zona aşısı fiyatları ne kadardır ve nerede yapılır?
Arama motorlarında hastaların sıkça arattığı zona aşısı fiyatı ne kadar ve zona aşısı nerede yapılır soruları, uygulamanın temin ve maliyet boyutuyla ilgilidir.
Türkiye'de erişkin aşı takviminde yer alan zona aşıları ne yazık ki SGK geri ödeme kapsamında bulunmuyor. Bu nedenle aşı ücretini hastalar kendileri karşılıyor ya da özel sağlık sigortalarının poliçe detaylarına göre ödeme alabiliyor. Zona aşısının fiyatı; döviz kurları, ecza deposu maliyetleri ve ithalat şartlarına bağlı olarak dönem dönem değişebilir. İki dozluk aşı maliyeti ve temin süreçleri hakkında en net bilgiyi eczanelerden veya kliniğimizden alabilirsiniz.
Zona aşısı soğuk zincir (+2 °C ila +8 °C) koşullarına uygun şekilde muhafaza edilmesi gereken biyolojik bir üründür. Aşıyı eczaneden reçeteyle aldıktan sonra soğuk taşıma çantasıyla (cold-pack) muhafaza etmeli ve vakit kaybetmeden hekim kontrolündeki bir sağlık merkezinde yaptırmalısınız. Samsun'da Dermatolog Dr. Özlem Kaplan Muayenehanesinde, aşı öncesinde dermatolojik değerlendirmenizi yapıyor, kişiye özel aşı takviminizi çıkarıyor ve uygulamayı güvenle tamamlıyoruz.
Zona aşısının yan etkileri nelerdir?
Yeni nesil zona aşısı güvenlik açısından oldukça sağlam bir aşıdır. Yapılan araştırmalarda ciddi yan etki görülme oranı %1,7'nin bile altında kalmıştır. Aşı sonrası yaşanan hafif yan etkiler ise bağışıklık sisteminizin aşıya aktif yanıt verdiğini gösterir.
Genellikle 1-3 gün içinde kendiliğinden geçen hafif etkiler şunlardır:
- Enjeksiyon yapılan kolda hafif ağrı, kızarıklık ve şişlik,
- Halsizlik, yorgunluk ve hafif baş ağrısı,
- Kas ağrısı, hafif ateş veya titreme.
Enjeksiyon bölgesindeki hassasiyet için soğuk kompres uygulamak ve doktorunuzun önereceği basit bir ağrı kesiciyi kullanmak yeterli olur.
Samsun’da zona aşısıyla riski azaltın
Zona, sadece birkaç gün sürüp geçen basit bir cilt döküntüsü değildir. Aylarca sürebilen ve insanın uykusunu, günlük hayatını altüst eden ciddi bir sinir ağrısı rahatsızlığıdır. Samsun’da Dermatolog Dr. Özlem Kaplan olarak, 50 yaş üstü ve risk grubundaki tüm hastalarımızın bu ağrılı süreçle karşılaşmadan aşılanmasını önemsiyoruz. Siz de zona riskinizi değerlendirmek ve aşı takviminizi planlamak için bizimle iletişime geçin.
Zona Aşısı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Zona aşısı soğuk zincir takibi gerektirdiğinden özel dermatoloji kliniklerinde, tıp merkezlerinde veya hastanelerde doktor kontrolünde yapılır. Samsun'daki muayenehanemizden randevu alarak aşı planlamanızı güvenle yaptırabilirsiniz.
Zona aşısı Türkiye'de SGK geri ödeme kapsamında olmadığı için ücretli olarak temin edilir. Fiyatlar ecza depolarının güncel tarifelerine ve ithalat koşullarına göre değişebilir. Muayenehanemizle iletişime geçerek süreç hakkında bilgi alabilirsiniz.
Evet, daha önce zona atlatmış olmanız yeniden zona olmayacağınız anlamına gelmez. Döküntüler ve yaralar tamamen iyileştikten sonra tekrarları önlemek adına zona aşısı yaptırmanızı tavsiye ediyoruz.
Rekombinant zona aşısını 2 ila 6 ay arayla toplam 2 doz şeklinde uyguluyoruz. İki doz tamamlandığında aşı 10 yıl ve daha fazla süre boyunca %90'ın üzerinde yüksek koruma sağlar.
Şu an yaygın uyguladığımız rekombinant zona aşısı (Shingrix) canlı virüs içermez. Bu nedenle vücutta zona veya suçiçeği hastalığı başlatmaz, bağışıklığı zayıf bireylerde de güvenle tercih edilebilir.
